Một nghiên cứu mới do Viện Nghiên cứu Tây Nam (Southwest Research Institute - SwRI) dẫn đầu đã đề xuất lời giải cho một câu hỏi tồn tại từ lâu trong khoa học hành tinh: Điều gì đã dẫn đến sự tập trung, kết tụ và bảo tồn các hạt khoáng vật hình cầu có kích thước cỡ milimet bên trong các thiên thể mẹ của loại thiên thạch phổ biến nhất? Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí Science Advances.
Quy mô của vũ trụ rất khó hình dung nếu nhìn từ góc độ của con người. Nhiều khi, những con số đơn giản là vượt ngoài khả năng trực quan của bộ não vốn tiến hóa để nhận biết và xử lý thế giới xung quanh, chứ không phải để hình dung sự phức tạp của động lực học sao hay các vụ sáp nhập thiên hà.
Khi những ngôi sao có khối lượng lớn đi đến hồi kết, chúng tạo ra một trong những vụ nổ mạnh mẽ nhất trong vũ trụ. Tuy nhiên, không phải mọi supernova đều giống nhau. Một số tiếp tục phát sáng rực rỡ trong nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm khi lớp vật chất bị bắn ra từ vụ nổ va chạm với các đám mây khí đậm đặc bao quanh ngôi sao. Những hiện tượng ngoạn mục này, được gọi là các supernova tương tác, đã khiến các nhà thiên văn học bối rối suốt nhiều thập kỷ vì nguồn gốc của lớp vật chất bí ẩn này vẫn chưa được làm sáng tỏ.
Một nhóm nghiên cứu quốc tế do Stefanie Komossa thuộc Viện Thiên văn Vô tuyến Max Planck (MPIfR) ở Bonn dẫn đầu đã nghiên cứu một thiên hà đã phát sáng đặc biệt mạnh trong miền sóng vô tuyến suốt hơn tám năm. Mặc dù chỉ cách chúng ta 1,8 tỷ năm ánh sáng, lỗ đen ở trung tâm thiên hà này lại thể hiện những đặc điểm điển hình của các lỗ đen trong vũ trụ sơ khai. Các quan sát mới kết hợp với dữ liệu lưu trữ cho thấy trong nhiều năm qua, ngày càng có nhiều vật chất rơi vào lỗ đen, qua đó kích hoạt một tia phản lực gồm các hạt năng lượng cao. Phát hiện này giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về sự hình thành các tia phản lực cũng như quá trình phát triển của các lỗ đen trong vũ trụ sơ khai.
Một nhóm các nhà thiên văn học quốc tế đã báo cáo việc phát hiện một thiên hà xoắn dạng thanh khối lượng lớn mới. Thiên hà mới này, có định danh M1149-BSG-z5, được phát hiện bằng Kính thiên văn không gian James Webb (JWST). Phát hiện này được trình bày trong một bài báo công bố ngày 23/6 trên máy chủ bản thảo arXiv.
Vào thập niên 1970, nhà thiên văn học Vera C. Rubin đã đưa ra những bằng chứng vững chắc đầu tiên về sự tồn tại của vật chất tối (Dark Matter) - một dạng vật chất bí ẩn, không thể quan sát trực tiếp nhưng dường như đóng vai trò giữ các thiên hà liên kết với nhau. Kể từ đó, các bằng chứng gián tiếp về vật chất tối ngày càng nhiều, khi các nhà khoa học quan sát được những quầng vật chất tối và thấu kính hấp dẫn (hiện tượng ánh sáng bị bẻ cong bởi lực hấp dẫn) mà vật chất thông thường (hay "vật chất nhìn thấy được") không thể giải thích. Dựa trên các số liệu quan sát, vật chất tối được ước tính chiếm khoảng 85% tổng khối lượng của vũ trụ. Tuy nhiên, các nhà thiên văn cũng đã phát hiện một số ít thiên hà không tuân theo quy luật này.
NASA đã công bố bản cập nhật về chương trình Artemis vào hôm 30/6, trong đó thông báo các hợp đồng mới cho những chuyến đổ bộ lên Mặt Trăng liên quan tới ý tưởng về Moon Base (Căn cứ Mặt Trăng), đồng thời bất ngờ hé lộ một sứ mệnh xe tự hành mới có thể sẽ được triển khai tới vùng cực nam của Mặt Trăng.
- Những ngôi sao chết không chịu lặng lẽ lụi tàn
- Các nhà thiên văn ghi nhận sóng xung kích phát sáng của một thiên hà đang chuyển động
- Thiên hà đã xua tan màn sương của vũ trụ
- Perseverance phát hiện cả một 'kho báu' phân tử hữu cơ phức tạp trên Sao Hỏa
- Năng lượng tối vẫn đang gia tốc sự giãn nở của vũ trụ
Nếu nội dung của bài trên hữu ích đối với bạn, bạn có thể ủng hộ các tác giả Ở ĐÂY để chúng tôi làm ngày càng tốt hơn và mang lại kiến thức phong phú, đa dạng và - như bao lâu nay - cực kỳ chính xác tới cộng đồng.
Trân trọng cám ơn!


