Vào thời kỳ đầu của kỷ nguyên ngoại hành tinh, các mục tiêu đặt ra khá đơn giản. Mục tiêu đầu tiên là tìm càng nhiều ngoại hành tinh càng tốt nhằm xây dựng hiểu biết về quần thể ngoại hành tinh. Mục tiêu thứ hai là xác định xem có hành tinh nào nằm trong "vùng sống được" quanh các ngôi sao của chúng hay không. Khái niệm vùng sống được ban đầu được định nghĩa một cách đơn giản: bất kỳ hành tinh nào nằm ở khoảng cách phù hợp để nước tồn tại ở dạng lỏng trên bề mặt đều được xem là nằm trong vùng sống được.
Thiên hà Circinus, một thiên hà cách Trái Đất khoảng 13 triệu năm ánh sáng, chứa một lỗ đen siêu nặng đang hoạt động và tiếp tục ảnh hưởng đến quá trình tiến hóa của nó. Trước đây, nguồn phát ra lượng ánh sáng hồng ngoại lớn nhất từ khu vực gần lỗ đen nhất được cho là các luồng vật chất cực nóng được phun từ phía trong ra bên ngoài.
Điều gì tồn tại bên dưới bề mặt của Callisto, vệ tinh băng giá của Sao Mộc? Đây chính là câu hỏi mà một nghiên cứu gần đây, được chấp nhận đăng trên The Planetary Science Journal, hy vọng sẽ giải đáp. Nhóm các nhà nghiên cứu đã tiến hành khảo sát thành phần bên dưới bề mặt của Callisto – vệ tinh ngoài cùng trong bốn vệ tinh Galileo của Sao Mộc. Nghiên cứu này có tiềm năng giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về thành phần bên trong của Callisto, nơi được giả thuyết là có một đại dương nước lỏng bên dưới lớp băng, đồng thời phát triển các kỹ thuật mới để thăm dò môi trường dưới bề mặt các thiên thể.
Nhờ các thiết bị thế hệ mới có thể quan sát xa và rõ hơn bao giờ hết, các nhà khoa học đang liên tục mở rộng giới hạn của thiên văn học và vũ trụ học. Từ những quan sát này, các nhà thiên văn đã nhận diện được một số thiên hà sớm nhất trong vũ trụ, qua đó tinh chỉnh các lý thuyết và mốc thời gian về sự hình thành và tiến hóa của thiên hà. Trong một nghiên cứu gần đây, một nhóm do Đại học Pittsburgh đứng đầu, đã phát hiện thứ có thể là thiên hà xoắn dạng thanh cổ xưa nhất từng được quan sát. Phát hiện này giúp giới hạn mốc thời gian khi các cấu trúc thanh lần đầu xuất hiện trong vũ trụ.
Một nghiên cứu gần đây đưa ra lời giải cho ba câu đố tưởng như không liên quan, nhưng đều là những vấn đề nổi bật của thời kỳ “bình minh vũ trụ” (cosmic dawn). Cụ thể, nhóm tác giả cho thấy sao tối có thể giúp giải thích phát hiện bất ngờ về các thiên hà "quái vật xanh", số lượng lớn các thiên hà chứa lỗ đen siêu nặng ở giai đoạn rất sớm, và các “chấm đỏ nhỏ" (LRD) trong ảnh từ Kính thiên văn Không gian James Webb (JWST).
Một nhiếp ảnh gia đã ghi lại một cuộc gặp gỡ kỳ diệu ở miền bắc Phần Lan, là sự kết hợp giữa truyền thuyết cổ xưa, cực quang rực rỡ và một chú cáo tò mò đến bất ngờ.
Hầu như mọi thiên hà đều có một lỗ đen siêu nặng ở vùng trung tâm. Việc lỗ đen hình thành trước rồi thiên hà mới phát triển quanh nó hay là ngược lại vẫn còn là chủ đề tranh luận, nhưng chúng ta biết chắc quá trình tiến hóa của cả hai gắn chặt với nhau. Chính mối liên hệ này giúp các nhà thiên văn nghiên cứu khối lượng lỗ đen.
- Hubble khám phá một "thiên hà thất bại" chưa từng thấy trước đây
- Bầu trời đầu năm 2026: mưa sao băng, siêu Trăng, Trái Đất tới cận nhật
- Mừng năm mới với hình ảnh từ Đài quan sát Chandra: Cụm thiên hà Champagne
- Hubble cho thấy sự hỗn loạn trong vườn ươm hành tinh lớn nhất từng thấy
- Hình ảnh rực rỡ của một tinh vân phản xạ làm sáng tỏ thêm bí ẩn về quá trình tạo sao
Nếu nội dung của bài trên hữu ích đối với bạn, bạn có thể ủng hộ các tác giả Ở ĐÂY để chúng tôi làm ngày càng tốt hơn và mang lại kiến thức phong phú, đa dạng và - như bao lâu nay - cực kỳ chính xác tới cộng đồng.
Trân trọng cám ơn!


