Kể từ khi sóng hấp dẫn lần đầu tiên được phát hiện vào năm 2015, các thiết bị gồm LIGO, Virgo và KAGRA đã liên tục ghi nhận các tín hiệu từ những lỗ đen va chạm với nhau, xây dựng nên một danh mục hiện đã lên tới hàng trăm trường hợp. Tuy nhiên, bất chấp lượng dữ liệu phong phú này, một câu hỏi cơ bản vẫn chưa có lời giải thỏa đáng: Những lỗ đen này thực sự hình thành như thế nào?
Tàu không gian New Horizons của NASA đã thức dậy trong tình trạng hoạt động tốt ở khoảng cách hơn 9 tỷ kilomet bên ngoài quỹ đạo của Pluto, sau gần một năm ở chế độ ngủ đông.
Do Hệ Mặt Trời nằm bên trong đĩa của thiên hà Milky Way, các nhà thiên văn gặp nhiều khó khăn hơn trong việc xác định quy mô thực sự của nó so với việc nghiên cứu những thiên hà ở cách xa hàng triệu, thậm chí hàng tỷ năm ánh sáng. Trong khi các thiên hà ở xa có thể được khảo sát khá chính xác bằng kính thiên văn quang học thì để tìm hiểu đặc điểm của thiên hà Milky Way, các nhà thiên văn phải dựa vào những thiết bị quan sát ánh sáng ở các bước sóng khác như vô tuyến, hồng ngoại, tử ngoại và tia X.
Một nghiên cứu mới do Viện Nghiên cứu Tây Nam (Southwest Research Institute - SwRI) dẫn đầu đã đề xuất lời giải cho một câu hỏi tồn tại từ lâu trong khoa học hành tinh: Điều gì đã dẫn đến sự tập trung, kết tụ và bảo tồn các hạt khoáng vật hình cầu có kích thước cỡ milimet bên trong các thiên thể mẹ của loại thiên thạch phổ biến nhất? Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí Science Advances.
Quy mô của vũ trụ rất khó hình dung nếu nhìn từ góc độ của con người. Nhiều khi, những con số đơn giản là vượt ngoài khả năng trực quan của bộ não vốn tiến hóa để nhận biết và xử lý thế giới xung quanh, chứ không phải để hình dung sự phức tạp của động lực học sao hay các vụ sáp nhập thiên hà.
Khi những ngôi sao có khối lượng lớn đi đến hồi kết, chúng tạo ra một trong những vụ nổ mạnh mẽ nhất trong vũ trụ. Tuy nhiên, không phải mọi supernova đều giống nhau. Một số tiếp tục phát sáng rực rỡ trong nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm khi lớp vật chất bị bắn ra từ vụ nổ va chạm với các đám mây khí đậm đặc bao quanh ngôi sao. Những hiện tượng ngoạn mục này, được gọi là các supernova tương tác, đã khiến các nhà thiên văn học bối rối suốt nhiều thập kỷ vì nguồn gốc của lớp vật chất bí ẩn này vẫn chưa được làm sáng tỏ.
Một nhóm nghiên cứu quốc tế do Stefanie Komossa thuộc Viện Thiên văn Vô tuyến Max Planck (MPIfR) ở Bonn dẫn đầu đã nghiên cứu một thiên hà đã phát sáng đặc biệt mạnh trong miền sóng vô tuyến suốt hơn tám năm. Mặc dù chỉ cách chúng ta 1,8 tỷ năm ánh sáng, lỗ đen ở trung tâm thiên hà này lại thể hiện những đặc điểm điển hình của các lỗ đen trong vũ trụ sơ khai. Các quan sát mới kết hợp với dữ liệu lưu trữ cho thấy trong nhiều năm qua, ngày càng có nhiều vật chất rơi vào lỗ đen, qua đó kích hoạt một tia phản lực gồm các hạt năng lượng cao. Phát hiện này giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về sự hình thành các tia phản lực cũng như quá trình phát triển của các lỗ đen trong vũ trụ sơ khai.
- Một thiên hà xoắn dạng thanh ở rất xa được phát hiện từ dữ liệu của JWST
- Các nhà thiên văn phát hiện thêm một thiên hà không chứa vật chất tối
- NASA dự định đưa một xe tự hành chạy bằng năng lượng hạt nhân tới bề mặt Mặt Trăng
- Những ngôi sao chết không chịu lặng lẽ lụi tàn
- Các nhà thiên văn ghi nhận sóng xung kích phát sáng của một thiên hà đang chuyển động
Nếu nội dung của bài trên hữu ích đối với bạn, bạn có thể ủng hộ các tác giả Ở ĐÂY để chúng tôi làm ngày càng tốt hơn và mang lại kiến thức phong phú, đa dạng và - như bao lâu nay - cực kỳ chính xác tới cộng đồng.
Trân trọng cám ơn!


